Uzun süreli ekran kullanımı, özellikle başın öne eğik pozisyonda kalması, boyun bölgesine binen yükü artırarak ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Yaz tatilinin gelmesiyle birlikte çocuklar ve gençlerin dijital cihazlarda geçirdiği zaman artarken, “telefon boynu sendromu” riski de yükseliyor. Medicana Sağlık Grubu Beyin ve Sinir Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Seyhan Orak, bu durumun çocukluk döneminde başlamasının ilerleyen yıllarda boyun fıtığı ve sinir sıkışması gibi ciddi sorunlara neden olabileceğini belirterek, “Yaz aylarında ekran sürelerinin azaltılması ve doğru duruş alışkanlıklarının kazandırılması büyük önem taşımaktadır,” dedi.
Günümüzde akıllı telefonlar, tabletler ve diğer dijital cihazların yaygınlaşması, omurga sağlığını tehdit eden yeni bir sorunun ortaya çıkmasına neden oldu: Telefon boynu sendromu. Tıbbi terimle ‘text neck’ olarak bilinen bu durum, başın uzun süre öne eğilmesi sonucu servikal omurgaya binen yükün artmasıyla oluşan bir postür bozukluğudur. Op. Dr. Seyhan Orak, “İnsan başının ağırlığı normalde yaklaşık 4-5 kilogramdır. Ancak baş öne doğru eğildikçe omurgaya binen yük artar. Örneğin, 15 derecelik bir eğimde bu yük 12 kilograma, 60 derecelik bir eğimde 25-30 kilograma kadar çıkabilir. Bu durum kısa vadede kas yorgunluğuna neden olurken, uzun vadede kas, bağ ve disk yapılarında mikroskobik hasarlar oluşturabilir,” diye ifade etti.
Yaş aralığı giderek küçülüyor
Telefon boynu sendromu genellikle 12-35 yaş aralığında görülse de, son yıllarda bu durumun daha küçük yaş gruplarında da yaygınlaştığına dikkat çeken Op. Dr. Seyhan Orak, özellikle 8-10 yaş arasındaki çocuklarda belirgin bir artış gözlemlendiğini söyledi. “Bu durum, teknolojik cihazların kullanım yaşının düşmesiyle doğrudan ilişkilidir. Erken dönemde başlayan postür bozuklukları, ilerleyen yıllarda kalıcı hale gelme riskini artırmaktadır. Uzun süreli yanlış duruş, yalnızca geçici rahatsızlıklarla kalmayıp, omurganın doğal yapısını da bozabilir. Normalde bulunan servikal lordoz düzleşebilir veya tersine dönebilir. Ayrıca ön taraftaki kaslarda kısalma, arka tarafta ise zayıflama meydana gelebilir. Bu dengesizlik, omurganın destek mekanizmasını bozarak disklerde asimetrik basınç oluşturur ve bu da zamanla disk dejenerasyonuna ve diğer sorunlara yol açar.”
Op. Dr. Seyhan Orak, telefon boynu sendromunun uzun vadede daha ciddi nörolojik sorunlara neden olabileceğini belirterek, “Uzun dönemde boyun fıtığı ve omurilik kanalında daralma görülebilir. Bu durum sinir köklerinin baskı altında kalmasına yol açarak, yalnızca ağrı değil, uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı gibi belirtilerle de kendini gösterebilir. İleri vakalar cerrahi müdahale gerektiren durumlar oluşturabilir. En sık görülen belirti boyun ağrısıdır ve buna omuz ve sırt bölgesine yayılan ağrılar eşlik edebilir,” dedi.
Özellikle ense kökenli baş ağrılarına dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Seyhan Orak, “Boyundaki sertlik ve uzun süreli kullanım sonrasında artan yorgunluk hissi de sık görülmektedir. İlerleyen aşamalarda baş dönmesi, kollar, sırt ve göğüs bölgesinde karıncalanma gibi nörolojik bulgular ortaya çıkabilir. Bu durum, sorunun yalnızca kas kaynaklı olmadığını, aynı zamanda sinir yapılarının da etkilenmeye başladığını gösterir,” diye ekledi.
